น้ำยาแอร์ R32 R410A R22 ต่างกันอย่างไร และสิ่งที่ควรตรวจสอบก่อนตกลงเติมน้ำยา

เรื่องน้ำยาแอร์เป็นจุดที่ลูกค้าเสียเปรียบมากที่สุดในงานบริการแอร์ และไม่ใช่ความผิดของผู้ใช้เลย เพราะน้ำยาเป็นสิ่งที่คุณมองไม่เห็น วัดเองไม่ได้ และไม่มีทางตรวจสอบได้ว่าเติมเข้าไปจริงกี่ปอนด์ ทุกอย่างจึงตั้งอยู่บนความไว้วางใจทั้งหมด เมื่อร้านส่วนใหญ่ในเชียงใหม่ไม่ได้ประกาศราคาน้ำยาให้ครบทุกชนิด ช่องว่างของข้อมูลตรงนี้ก็ยิ่งกว้างขึ้น

ผมเขียนหน้านี้เพื่อให้คุณทราบสามเรื่องที่ใช้ป้องกันตัวเองได้ คือแอร์ที่บ้านคุณใช้น้ำยาชนิดใด แต่ละชนิดต่างกันอย่างไรในทางปฏิบัติ และควรสอบถามอะไรบ้างก่อนตกลงให้ผู้ให้บริการรายใดเติมน้ำยาเข้าเครื่องของคุณ

ตรวจสอบก่อนว่าแอร์บ้านคุณใช้น้ำยาอะไร

ขั้นตอนนี้คุณทำเองได้ภายในสามนาทีโดยไม่ต้องเรียกช่าง และเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์ที่สุดเวลาพูดคุยกับผู้ให้บริการ เพราะเมื่อคุณระบุได้ทันทีว่าเครื่องใช้ R32 การสนทนาเรื่องราคาก็จะอยู่บนข้อมูลที่ตรวจสอบได้ตั้งแต่ต้น

1. 1

   ไปดูที่คอยล์ร้อนนอกบ้าน

   ตัวเครื่องขนาดใหญ่ที่วางอยู่นอกบ้านหรือแขวนอยู่ข้างผนัง จะมีสติกเกอร์แผ่นข้อมูลติดอยู่ด้านข้างหรือด้านหลัง ส่วนใหญ่เป็นสติกเกอร์สีเงินหรือสีขาว

2. 2

   หาบรรทัดที่ระบุคำว่า Refrigerant

   บางเครื่องระบุว่า REFRIGERANT บางเครื่องใช้สัญลักษณ์ R ตามด้วยตัวเลข สิ่งที่คุณจะเห็นคือ R32 R410A หรือ R22 พร้อมน้ำหนักน้ำยาที่โรงงานชาร์จมา เช่น 0.90 kg

3. 3

   หากสติกเกอร์ซีดจนอ่านไม่ออก ให้ดูที่ฝาครอบวาล์ว

   หลายยี่ห้อพิมพ์ชนิดน้ำยาไว้ใกล้กับชุดวาล์วบริการที่ต่อท่อ หรือตรวจสอบจากคู่มือและใบรับประกันที่เก็บไว้ตั้งแต่ตอนซื้อได้เช่นกัน

4. 4

   ใช้อายุเครื่องเป็นข้อมูลประกอบ

   แอร์อินเวอร์เตอร์ที่ซื้อมาไม่กี่ปีนี้แทบทั้งหมดใช้ R32 ส่วนแอร์ที่ซื้อมานานมากและเป็นแบบธรรมดาไม่ใช่อินเวอร์เตอร์ มีโอกาสสูงว่าเป็น R22

5. 5

   บันทึกข้อมูลไว้ในโทรศัพท์

   ถ่ายรูปสติกเกอร์เก็บไว้ ทั้งชนิดน้ำยา น้ำหนักที่ชาร์จ รุ่นเครื่อง และหมายเลขเครื่อง ครั้งต่อไปที่ต้องเรียกช่าง คุณส่งรูปเดียวได้ครบทุกข้อมูลครับ

ตารางเทียบน้ำยาแอร์ R32 R410A และ R22 แบบใช้งานจริง

บรรทัดที่ผมอยากให้พิจารณาคือสองบรรทัดสุดท้าย ราคาตลาดของ R410A อยู่ที่ราว 75 บาทต่อปอนด์ ส่วน R32 ไม่มีการประกาศราคาไว้ สำหรับผมคิดทั้ง R32 และ R410A ที่ปอนด์ละ 25 บาทเท่ากัน โดยไม่แยกเรตตามชนิดน้ำยา เพราะผมไม่พบเหตุผลทางเทคนิคที่ผู้ใช้แอร์รุ่นใหม่จะต้องจ่ายสูงกว่าเพียงเพราะเครื่องของตนใหม่กว่าครับ

เหตุใด R410A จึงเติมเพิ่มทับของเดิมไม่ได้

นี่คือความรู้ชิ้นเดียวในหน้านี้ที่ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้มากที่สุด R410A ไม่ใช่สารเดี่ยว แต่เป็นสารผสมของสารทำความเย็นสองชนิดที่ผสมกันในสัดส่วนเฉพาะ เมื่อระบบมีรอยรั่ว สารทั้งสองจะรั่วออกไปในอัตราที่ไม่เท่ากัน สัดส่วนของน้ำยาที่ค้างอยู่ในระบบจึงคลาดเคลื่อนไปจากที่ควรจะเป็น

หากเติม R410A ใหม่ทับของเดิมที่สัดส่วนเปลี่ยนไปแล้ว ระบบจะได้ส่วนผสมที่ไม่ตรงสเปกอีกต่อไป แรงดันทำงานคลาดเคลื่อน ความเย็นไม่ได้ตามที่ควรเป็น และคอมเพรสเซอร์ทำงานหนักกว่าเดิม วิธีที่ถูกต้องคือถ่ายน้ำยาเก่าออกให้หมด ซ่อมรอยรั่ว ทำสุญญากาศเพื่อไล่ความชื้นและอากาศออกจากระบบ แล้วชั่งน้ำหนักเติมใหม่ตามที่ระบุไว้บนสติกเกอร์ข้างเครื่อง

สิ่งที่ผมอยากเน้นคือการถ่ายทิ้งแล้วเติมใหม่ไม่ได้ทำให้ค่าใช้จ่ายของคุณสูงขึ้น เพราะผมคิด R410A ที่ปอนด์ละ 25 บาทเท่ากับ R32 การทำตามขั้นตอนที่ถูกต้องจึงไม่ได้ทำให้ค่าใช้จ่ายรวมสูงขึ้นอย่างที่หลายท่านกังวล

R22 กำลังถูกเลิกใช้ แล้วแอร์เก่าที่บ้านต้องทำอย่างไร

R22 เป็นน้ำยาที่ทำลายชั้นโอโซน จึงถูกทยอยเลิกผลิตและเลิกใช้ทั่วโลก ผลกระทบที่เกิดขึ้นกับผู้ใช้จริงมีสองข้อ ข้อแรกคือหาน้ำยามาเติมได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ ข้อที่สองคือราคามีแนวโน้มปรับขึ้นตามความหายาก

หากแอร์ที่บ้านยังเป็น R22 และยังใช้งานได้ดี ผมไม่แนะนำให้รีบเปลี่ยนเครื่องในตอนนี้ แต่ควรพิจารณาตามเงื่อนไขต่อไปนี้

• เครื่องยังเย็นดี ไม่รั่ว และล้างสม่ำเสมอ ใช้งานต่อไปได้โดยไม่ต้องเปลี่ยน
• เริ่มรั่วซ้ำจนต้องเติมน้ำยาปีละหลายครั้ง ถึงจุดที่ควรคำนวณเปรียบเทียบว่าการเปลี่ยนเครื่องใหม่คุ้มค่ากว่าหรือไม่
• คอมเพรสเซอร์เสียหายในเครื่อง R22 ที่มีอายุการใช้งานมากแล้ว เกือบทุกกรณีการเปลี่ยนเครื่องคุ้มค่ากว่าการซ่อม
• ไม่ควรดัดแปลงระบบ R22 เดิมไปใช้น้ำยาชนิดอื่นโดยไม่เปลี่ยนอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง เพราะน้ำมันหล่อลื่นในคอมเพรสเซอร์และแรงดันทำงานเป็นคนละแบบกัน

R32 คือมาตรฐานใหม่ แต่ราคายังเป็นช่องว่างของข้อมูล

แอร์อินเวอร์เตอร์ที่จำหน่ายในประเทศไทยขณะนี้แทบทั้งหมดใช้ R32 เหตุผลที่ผู้ผลิตเปลี่ยนมาใช้สารตัวนี้คือทำความเย็นได้ดีกว่าต่อปริมาณน้ำยาเท่ากัน ระบบจึงใช้น้ำยาน้อยลง และส่งผลต่อภาวะโลกร้อนต่ำกว่า R410A อย่างชัดเจน

แต่ฝั่งผู้ให้บริการปรับตัวตามช้ากว่านั้นมาก หน้าเว็บของร้านแอร์ในเชียงใหม่หลายแห่งยังประกาศราคาเฉพาะ R-22 และ R-410A เหมือนที่เคยประกาศมาหลายปี ผลคือผู้ใช้แอร์อินเวอร์เตอร์ไม่มีราคาอ้างอิงเลย และมักถูกคิดในเรตที่สูงกว่าโดยให้เหตุผลว่าน้ำยาชนิดนี้มีราคาสูงกว่า ซึ่งเป็นข้อมูลที่ไม่สอดคล้องกับต้นทุนจริง

จุดยืนของผมคือคิดค่าน้ำยา R32 ที่ปอนด์ละ 25 บาท เท่ากับเรตของ R22 ซึ่งเป็นราคาตลาดต่ำสุดในเชียงใหม่ และผมแจ้งจำนวนปอนด์ที่เติมให้คุณทราบก่อนดำเนินการทุกครั้ง ไม่ใช่แจ้งเป็นยอดรวมเมื่อจบงานแล้ว

น้ำยาแอร์ไม่หมดไปเอง หากพร่องหมายความว่ามีรอยรั่ว

ข้อมูลที่คลาดเคลื่อนและสร้างค่าใช้จ่ายมากที่สุดคือความเข้าใจว่าน้ำยาแอร์เป็นของสิ้นเปลืองที่ต้องเติมทุกปีเหมือนการเปลี่ยนน้ำมันเครื่องรถยนต์ ข้อเท็จจริงคือระบบแอร์เป็นระบบปิดสนิท น้ำยาหมุนเวียนอยู่ในวงจรเดิมตลอด ไม่ได้ถูกเผาไหม้หรือใช้หมดไป

ดังนั้นหากน้ำยาพร่อง หมายความว่ามีการรั่วออกไปทางใดทางหนึ่ง จุดที่ผมพบว่ารั่วบ่อยที่สุดคือรอยต่อแฟลร์ที่ปลายท่อ ท่อทองแดงที่ผุกร่อนจากการตากแดดตากฝนเป็นเวลานาน ตัววาล์วบริการ และรอยเชื่อมที่คอยล์ หากเติมโดยไม่ตรวจหารอยรั่ว น้ำยาชุดใหม่จะรั่วออกไปทางเดิม และคุณจะพบปัญหาเดิมอีกครั้ง

ห้าข้อที่ควรตรวจสอบก่อนตกลงให้เติมน้ำยา

1. 1แอร์เครื่องนี้ใช้น้ำยาชนิดใด และช่างตรวจสอบจากจุดใด หากตอบไม่ได้หมายความว่ายังไม่ได้ดูสติกเกอร์ข้อมูลเครื่อง
2. 2ขณะนี้แรงดันวัดได้เท่าใด เทียบกับค่าปกติของเครื่องรุ่นนี้แล้วต่างกันเท่าใด และขอดูหน้าเกจได้หรือไม่
3. 3น้ำยาที่หายไปรั่วออกไปทางใด ได้ตรวจหาจุดรั่วแล้วหรือยัง และจะตรวจด้วยวิธีใด
4. 4จะเติมกี่ปอนด์ คิดปอนด์ละเท่าใด และยอดรวมเท่าใด
5. 5หากเป็น R410A จะถ่ายน้ำยาเก่าออกแล้วชั่งเติมใหม่ตามน้ำหนักที่ระบุข้างเครื่องหรือไม่

คำถามทั้งห้าข้อนี้ใช้เวลาไม่ถึงสองนาที แต่เปลี่ยนบทสนทนาจากการอาศัยความไว้วางใจเพียงอย่างเดียว ให้กลายเป็นการพูดคุยบนตัวเลขที่ตรวจสอบได้ ผู้ให้บริการที่ทำงานตามขั้นตอนจะตอบได้ครบทุกข้อ ส่วนตัวผมยินดีเมื่อลูกค้าถามคำถามลักษณะนี้ เพราะทำให้การทำงานร่วมกันชัดเจนขึ้นครับ

สรุป

• ตรวจสอบชนิดน้ำยาได้เองจากสติกเกอร์ข้างคอยล์ร้อนนอกบ้าน และควรถ่ายรูปเก็บไว้ในโทรศัพท์
• R32 คือมาตรฐานของแอร์อินเวอร์เตอร์รุ่นใหม่ ประสิทธิภาพดีกว่าและกระทบภาวะโลกร้อนน้อยกว่า R410A
• R410A เป็นสารผสม เมื่อรั่วต้องถ่ายทิ้งแล้วชั่งเติมใหม่ทั้งระบบ ไม่ใช่เติมเพิ่มทับของเดิม
• R22 กำลังถูกเลิกใช้ หากเครื่องยังดีก็ใช้งานต่อได้ แต่หากรั่วซ้ำควรคำนวณเรื่องการเปลี่ยนเครื่อง
• ร้านแอร์เชียงใหม่ส่วนใหญ่ประกาศราคาเฉพาะ R22 กับ R410A ผู้ใช้ R32 จึงไม่มีราคาอ้างอิง ผมคิด R32 และ R410A ปอนด์ละ 25 บาทเท่ากัน
• น้ำยาไม่หมดไปเอง หากพร่องหมายความว่ามีรอยรั่ว ต้องตรวจหาจุดรั่วก่อนเติมทุกครั้ง